Μαγνητική Τομογραφία Άκρου Ποδός

Προετοιμασία Ασθενούς

•  Δεν απαιτείται συγκεκριμένη προετοιμασία για την εν λόγω εξέταση.
•  Η φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς δεν χρειάζεται να σταματήσει.

 

Τοποθέτηση (ασθενούς – πηνίων)

• Ο ασθενής συμπληρώνει το έντυπο συγκατάθεσης.
• Ο Τεχνολόγος Μαγνητικής Τομογραφίας ελέγχει το έντυπο συγκατάθεσης και εφόσον δεν προκύπτουν ζητήματα ασφάλειας τότε συνεχίζεται κανονικά η διαδικασία.
• Ο ασθενής αφαιρεί όλα τα ρούχα του (εκτός από το εσώρουχο) και τυχόν μεταλλικά αντικείμενα και φοράει κατάλληλη εξεταστική ρόμπα.
• Ο ασθενής τοποθετείται είτε ύπτιος με τα πόδια πρώτα (supine feet first) είτε πρηνής με τα πόδια πρώτα (prone feet first).
• Η πρηνής θέση βοηθάει στη μείωση των τεχνικών σφαλμάτων μαγικής γωνίας (magic angle) και μειώνει τα τεχνικά σφάλματα κίνησης.
• Η πρηνής θέση πρέπει πάντα να επιλέγεται σε περιστατικά με υποψία νευρώματος (ή νευρινώματος) Morton.
• Χρησιμοποιείται είτε το πηνίο της ποδοκνημικής/άκρου ποδός είτε το πηνίο του γόνατος είτε πηνίο flex.
• Η επιλογή του πηνίου έχει να κάνει με την διαθεσιμότητα. Γενικά συστήνεται η επιλογή του πηνίου με τον μεγαλύτερο αριθμό καναλιών, με σκοπό την επαύξηση του λόγου σήματος προς θόρυβο (SNR).
• Το υπό εξέταση άκρο πόδι τοποθετείται κεντρικά εντός του πηνίου, ενώ το άλλο άκρο ακινητοποιείται δίπλα σε ειδικό μαξιλάρι.
• Το άκρο πόδι τοποθετείται στο κέντρο του πηνίου με σκοπό να έχουμε το μέγιστο δυνατό λόγο σήματος προς θόρυβο (SNR), καθώς και ελαχιστοποίηση των τεχνικών σφαλμάτων λόγω ανομοιογένειας του μαγνητικού πεδίου (πχ artifacts μαγνητικής επιδεκτικότητας, ατελής καταστολή του λίπους κτλ).
• Χρησιμοποιούνται κατάλληλα μαξιλάρια με σκοπό την ακινητοποίηση του άκρου ποδός, ώστε να περιοριστεί η πιθανότητα εμφάνισης κινητικών artifacts.

 

Πρωτόκολλο απεικόνισης

• Το πρωτόκολλο απεικόνισης μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το κλινικό ερώτημα και την προτίμηση του κάθε τμήματος Μαγνητικής Τομογραφίας.
• Ένα τυπικό πρωτόκολλο ρουτίνας MRI άκρου ποδός παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα.
• Σε περιστατικά με υποψία νευρώματος (ή νευρινώματος) Morton προστίθεται και μια εγκάρσια T2-w TSE/FSE χωρίς καταστολή του σήματος του λίπους.
• Στο οβελιαίο επίπεδο προτιμάται η χρήση της ακολουθίας STIR, με σκοπό την ομοιογενή καταστολή του λίπους.
• Αρκετά κέντρα προτιμούν την χρήση ακολουθιών T2-w TSE/FSE με καταστολή του λίπους ή STIR αντί των ακολουθιών PD-w TSE/FSE με καταστολή του λίπους στο εγκάρσιο και το στεφανιαίο επίπεδο.
• Οι ακολουθίες PD-w TSE/FSE με καταστολή του λίπους συνήθως λαμβάνονται με λίγο αυξημένο ΤΕ (30-50m sec) με σκοπό την επαύξηση του βάρους Τ2 που αναδεικνύει βέλτιστα τις παθολογίες (πχ οστικό οίδημα, υγρό κ.ά.).
• Σε περίπτωση μεταλλικών ενθεμάτων εντός της άρθρωσης, οι ακολουθίες PD-w TSE/FSE με καταστολή του λίπους στο εγκάρσιο και το στεφανιαίο επίπεδο πρέπει να αντικατασταθούν με ακολουθίες STIR.
• Σε νεότερα συστήματα υπάρχουν ειδικές ακολουθίες μείωσης των τεχνικών σφαλμάτων μαγνητικής επιδεκτικότητας (πχ VAT, SEMAC, MAVRIC).
• Εάν απαιτείται χορήγηση παραμαγνητικής ουσίας τότε προστίθεται μια εγκάρσια (συνήθως) T1-w TSE/FSE με καταστολή του σήματος του λίπους πριν και μετά από την έγχυση της σκιαγραφικής ουσίας. Μετά την έγχυση του μέσου σκιαγραφικής αντίθεσης λαμβάνονται και οβελιαίες ή/και στεφανιαίες T1-w TSE/FSE με καταστολή του λίπους.

Σχεδιασμός τομών

Οβελιαίο (Sagittal): οι οβελιαίες τομές σχεδιάζονται κάθετα στην νοητή γραμμή που ενώνει τα μετατάρσια τόσο στο εγκάρσιο όσο και στο στεφανιαίο επίπεδο. Οι τομές πρέπει να περιλαμβάνουν ολόκληρο το άκρο πόδι από το 1^ο μετατάρσιο έως και το φύμα του 5^ου μεταταρσίου. Στεφανιαίο (Coronal) ή μακρύς άξονας (long axis): οι στεφανιαίες τομές σχεδιάζονται παράλληλα με τη νοητή γραμμή που ενώνει τα μετατάρσια στο εγκάρσιο επίπεδο και παράλληλα με τα μετατάρσια στο οβελιαίο επίπεδο. Οι τομές πρέπει να περιλαμβάνουν ολόκληρο το άκρο πόδι από πάνω έως κάτω. Εγκάρσιο (Axial/Transversal) ή βραχύς άξονας (short axis): οι εγκάρσιες τομές σχεδιάζονται κάθετα στα μετατάρσια στο οβελιαίο επίπεδο και παράλληλα με την νοητή γραμμή που ενώνει τα μετατάρσια στο στεφανιαίο επίπεδο. Οι τομές πρέπει να περιλαμβάνουν ολόκληρο το άκρο πόδι από τις φάλαγγες (μπροστά) έως και το φύμα του 5^ου μεταταρσίου (πίσω).

Βιβλιογραφικές παραπομπές

• ACR–SPR–SSR PRACTICE PARAMETER FOR THE PERFORMANCE AND INTERPRETATION OF MAGNETIC RESONANCE IMAGING (MRI) OF THE ANKLE AND HINDFOOT. 2016
• European Society of Skeletal Radiology Sports Sub-committee. Guidelines for MR Imaging of Sports Injuries. Foot (Mid- and Forefoot). 2016